Γεννημένος στη Χίο, συνδύασε τη λαϊκή μουσική παράδοση με κλασικές φόρμες, δημιουργώντας έναν μοναδικό ήχο που καθόρισε τη σύγχρονη ελληνική μουσική.
Κατά τη διάρκεια της δικτατορίας των συνταγματαρχών (1967-1974), η μουσική του έγινε σύμβολο αντίστασης και ελευθερίας.

Σημαντικά έργα:
•”Επιτάφιος” (1960) – μελοποίηση ποιημάτων του Γιάννη Ρίτσου
•”Άξιον Εστί” (1964) – βασισμένο στο έργο του Οδυσσέα Ελύτη
•”Ζορμπάς” (1964) – μουσική για την ταινία “Αλέξης Ζορμπάς”
•”Μαουτχάουζεν” (1965) – ορατόριο βασισμένο στην ποίηση του Ιάκωβου Καμπανέλλη
•”Τα τραγούδια του αγώνα” (1974) – συλλογή αντιστασιακών τραγουδιών

Σημαντικές συνεργασίες:
• Μαρία Φαραντούρη – η κύρια ερμηνεύτρια πολλών έργων του
• Γιώργος Νταλάρας – ερμηνευτής των τραγουδιών του αγώνα
• Μάνος Χατζιδάκις – συνάδελφος και φίλος στο μουσικό πεδίο
• Πάμπλο Νερούδα – μελοποίησε το “Canto General”

Βραβεία και διακρίσεις:
• Βραβείο Λένιν για την Ειρήνη (1983)
• Βραβείο Μουσικής IMC-UNESCO (2005)
• Υποψηφιότητα για Νόμπελ Ειρήνης (2000)

Κινηματογραφικές μουσικές:
• “Z” (1969) – σκηνοθεσία Κώστα Γαβρά
• “Serpico” (1973) – σκηνοθεσία Σίντνεϊ Λιούμετ
• “Ιφιγένεια” (1977) – σκηνοθεσία Μιχάλη Κακογιάννη
• “Ηλέκτρα” (1962) – σκηνοθεσία Μιχάλη Κακογιάννη

Η μουσική κληρονομιά του Θεοδωράκη παραμένει ζωντανή, επηρεάζοντας μουσικούς παγκοσμίως και λειτουργώντας ως γέφυρα μεταξύ παράδοσης και καινοτομίας.